تربیت
Tarbiat.Org

علل تزلزل تمدن غرب
اصغر طاهرزاده

آیا گزینش تکنولوژی ممکن است؟

ممكن است سؤال شود؛ با توجه به این‌که كلِ تمدن غربی جهتی به سوی حقیقت ندارد و به همین دلیل تمدن بیهوده‌ای است، آیا ما باید به کلی به آن پشت کنیم و هیچ بهره‌ای از دست‌آورد‌های آن نخواهیم، یا با آن تمدن به صورت گزینشی برخورد کنیم و آنچه را بر اساس زندگی معنوی خود می‌توانیم بپذیریم، گزینش کنیم؟ پاسخ به این سؤال بستگی به درجه بینش سؤال كننده دارد و نمی‏توان جواب واحدی به سؤال داد. زیرا یك وقت در فضایی که بینش توحیدی حاکم است این سؤال مطرح است، در آن صورت با توجه به جهت توحیدی جامعه می‌توان برای مدتی تکنولوژی غربی را در حدّ مورد نیاز گزینش کرد تا در شرایطی قرار گیریم که از خود شروع کنیم و آنچه مناسب فرهنگ توحیدی خودمان است بسازیم. بینش توحیدی چنین توانی را دارد که چیزهایی را از فرهنگ‌های دیگر گزینش کند و روح فرهنگی آن‌ها را با تشعشعات توحیدی از آن‌ها بزداید. ولی یك‌وقت انسان‌های معمولی با تمدن غربی روبه‌رو می‌شوند و سؤال فوق در چنین فضایی مطرح است، متأسفانه انسان‌های معمولی با رویارویی با تکنولوژی غربی شدیداً تحت تأثیر فرهنگ همراه آن تکنولوژی قرار می‌گیرند، چنین افرادی باید تا آن‌جا که ممکن است خود را از زنـدگی غربی دور نگه ‌دارند و در صـورتی که ممکن نیـست -که عموماً هم ممکن نیست- با نزدیکی به آموزه‌های مذهبی سعی کنند ظلمات غربی را پشت سر بگذراند، وگرنه باره‌ها دیده‌ایم نزدیکی به تکنولوژی غربی برای ملت‌ها، قصه فردی می‌شود که برای آب‌آوردن رفت، ولی آب او را برد. در پاسخ به سؤالی که موضوع گزینش قسمت‌های مفید تمدن غربی را مطرح می‌کند، نمی‏توان به راحتی گفت باید خوب‌های تمدن غربی ‌را بگیریم و بدهای آن‌ را رها كنیم، زیرا تمدن غربی یک کلّ واحد و یک فرهنگ یک‌پارچه است. با این همه درجه‌ی بینش سؤال‌كننده تعیین ‌كننده‌ی محدوده‌ی جواب ‏است و سؤال‌كننده باید در رابطه با جواب فکر کند، اگر جامعه نسبت به غرب بصیر است و در منظر خود متوجه حقایق عالم غیب می‌باشد، با نزدیکی به تکنولوژی غربی، فرهنگ غرب آن جامعه را با خود نمی‌برد. زیرا اگر جهت‏گیری جامعه، توحیدی شد و ابزارها برایش مقصد نبود، به راحتی تشخیص عوامل انحراف را می‌دهد و لذا از هر چیزی كه آن جامعه را به حق نزدیك می‏كند ‏استفاده می‏كند و از هرچیزی كه او را به خودش مشغول می‏كند گریزان است، و بر همین مبنا بنده معتقدم حال که شرایط آنچنان نیست که بتوانیم به‌کلی از غرب فاصله بگیریم، پس با رشد نگاه قدسی از یک طرف، و نشان‌دادن روح ضد قدسی غرب از طرف دیگر، ملت خود را طوری تربیت کنیم که با رویارویی با تکنولوژی غربی گرفتار فرهنگ ضد قدسی غربی نشود.(40)