تربیت
Tarbiat.Org

انسان؛ از تنگنای بدن تا فراخنای قرب الهی
اصغر طاهرزاده

ظهور خلافت الهی در انسان كامل

یكى دیگر از حقایق بسیار ظریف درباره‌ی جایگاه انسان كامل در نظام هستى كه در عرفان به طور مبسوط بحث شده و در آثار عرفانى امام خمینى(رض) نیز به طور عمیق بدان توجه شده، مقام خلافت الهى است. در میان موجودات عالم هستى، تنها انسان كامل توانسته است به منزلتى نایل آید كه بتواند به مقام خلافت الهى بار یابد. این مسئله یكى از پر بركت ترین مباحث كتاب‌هاى عرفانى بوده و بزرگان معرفت در این باره معارف بسیار عمیق و مبسوطى مطرح كرده‌اند، از جمله سخن آیت الله حسن‌زاده است که می‌فرمایند: خلافت، مرتبه‌ی جامع جمیع عالم هستى است، لاجرم آدم را آینه‌اى الهى گردانیده، تا قابل ظهور جمیع اسماء باشد و این مرتبه براى انسان كامل بالفعل و براى سایرین بالقوه وجود دارد، او قطب است و همه گرد او دور مى زنند و بر حول او حركت دوریّه دارند... و قطب در هر عصر و زمان بیش از یك شخص نیست و آن مقام در این زمان، قائم آل محمد(عج) مهدى موعودِ منتَظر«روحى له الفداء» مى‌باشد.(162)
یاد آورى می‌‌‌شود این‌كه در بیان اهل معرفت، خلیفه‌ی الهى نقش قطب را در نظام آفرینش ایفا مى‌كند، در كلمات نورانى امیرمؤمنان(ع) نیز جلوه گر است، آن جا كه فرمودند: ِ«وَ إِنَّمَا أَنَا قُطْبُ الرَّحَى تَدُورُ عَلَیَّ وَ أَنَا بِمَكَانِی فَإِذَا فَارَقْتُهُ اسْتَحَارَ مَدَارُهَا وَ اضْطَرَبَ ثِفَالُهَا» (163) بدون تردید، من قطب آسیایى هستم كه به محور من دور مى زند و در جایگاهى قرار دارم كه اگر از آن فاصله بگیرم مدار آن دچار لرزش گردیده و سنگ زیرین آن گرفتار اضطراب می‌‌‌شود.