تربیت
Tarbiat.Org

انسان؛ از تنگنای بدن تا فراخنای قرب الهی
اصغر طاهرزاده

نفس مطمئنّه

چون عقل بر قوا مستولی شود و مملكت نفس را آرام كند و اهل آن ‌را مطیع خود نماید و همه‌ی قوای حیوانی به دین عقل متدیّن شوند، جان انسان سرو‌سامان می‌گیرد و نفس ناطقه آنچنان در تعادل قرار می‌گیرد که به آن نفس مطمئنه گویند و شأنش «إرْجِعی إلی رَبِّكِ» است كه حضرت حق در سوره‌ی فجر فرمود: «یَا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ* ارْجِعِی إِلَى رَبِّكِ..»(58) ای نفسی که به حالت اطمینان و تعادل رسیده‌ای به سوی پروردگارت برگرد. چنین دعوتی حکایت از آن دارد که نفس در این حالت همواره نظر به حضرت رب دارد و آزاد از نظر به خود، همه چیز را در آینه‌ی ربوبیت حضرت حق می‌یابد.
در حالت رجوع به حق و قرب الهی، منتهای لذّت نصیب انسان می‌شود، لذّتی كه با هیچ لذّت نفسانی قابل مقایسه نیست. به طوری که در وصف آن گفته‌اند:
اگر لذّت، ترك لذّت بدانی

دگر لذّت نفس، لذّت نخوانی