تربیت
Tarbiat.Org

اصول کافی جلد 3
ابی‏جعفر محمد بن یعقوب کلینی مشهور به شیخ کلینی

باب: راستگوئى و اداء امانت‏

بَابُ الصِّدْقِ وَ أَدَاءِ الْأَمَانَةِ
مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ أَبِی الْعَلَاءِ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَمْ یَبْعَثْ نَبِیّاً إِلَّا بِصِدْقِ الْحَدِیثِ وَ أَدَاءِ الْأَمَانَةِ إِلَى الْبَرِّ وَ الْفَاجِرِ
@@اصول كافى جلد3 صفحه: 162 روایة:1 @*@
ترجمه :
امام صادق (ع) فرمود: خداى عزوجل هیچ پیغمبرى را مبعوث نفرمود جز با راستگوئى و اداء امانت به نیكوكار و بدكردا.
شرح - مردا اینستكه هر پیغمبرى راستگو و امانت دار بوده و یا آنكه این دو صفت در برنامه شریعت او بوده كه باید تبلیغ كند و بمردم بگوید.
عَنْهُ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عِیسَى عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ وَ غَیْرِهِ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ لَا تَغْتَرُّوا بِصَلَاتِهِمْ وَ لَا بِصِیَامِهِمْ فَإِنَّ الرَّجُلَ رُبَّمَا لَهِجَ بِالصَّلَاةِ وَ الصَّوْمِ حَتَّى لَوْ تَرَكَهُ اسْتَوْحَشَ وَ لَكِنِ اخْتَبِرُوهُمْ عِنْدَ صِدْقِ الْحَدِیثِ وَ أَدَاءِ الْأَمَانَةِ
@@اصول كافى جلد3 صفحه: 162 روایة:2 @*@
ترجمه :
امام صادق (ع) فرمود: بروزه و نماز مردم گول نخورید، زیرا بسا انسان بنماز و روزه شیفته میشود تا آنجا كه اگر ترك كند بهراس افتد، ولى آنها را براستگوئى واداء امانت بیازمائید.
شرح : گاهى ترس از تكفیر مردم یا طمع بمال و تعظیم آنها یا جهات دنیوى دیگر موجب میشود كه انسان بر نماز و روزه مداومت كند وترك آنها ننماید، پس نماز و روزه معیار كامل و همیشگى صلاح و ترس از خدا نیست، ول راستگوئى و اداء امانت چون‏زیان مالى در بر دارد، از آن دواعى و جهات خالى است و باعث و موجبش ترس از خدا و ملكه عدالت و تقوى است،علاوه بر اینكه این دو صفت موجب كمال نفس و صفات نیك دیگر است، چنانكه راستگوئى ملازمه عدم نفاق و ریا وتهمت و امثال آنست.
عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِیَادٍ عَنِ ابْنِ أَبِى نَجْرَانَ عَنْ مُثَنًّى الْحَنَّاطِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِى‏عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ مَنْ صَدَقَ لِسَانُهُ زَكَى عَمَلُهُ
@@اصول كافى جلد3 صفحه: 163 روایة:3 @*@
ترجمه :
امام صادق (ع) فرمود: هر كه زبانش راست باشد كردارش پاك است.
مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنْ مُوسَى بْنِ سَعْدَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْقَاسِمِ عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِى الْمِقْدَامِ قَالَ قَالَ لِى أَبُو جَعْفَرٍ ع فِى أَوَّلِ دَخْلَةٍ دَخَلْتُ عَلَیْهِ تَعَلَّمُوا الصِّدْقَ قَبْلَ الْحَدِیثِ
@@اصول كافى جلد3 صفحه: 163 روایة:4 @*@
ترجمه :
عمر و بن ابى‏المقدام گوید: نخستین بار كه خدمت امام باقر (ع) رسیدم، فرمود: پیش از یاد گرفتن حدیث راستگوئى بیاموزید.
مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ أَبِى كَهْمَسٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِى‏عَبْدِ اللَّهِ ع عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِى یَعْفُورٍ یُقْرِئُكَ السَّلَامَ قَالَ عَلَیْكَ وَ عَلَیْهِ السَّلَامُ إِذَا أَتَیْتَ عَبْدَ اللَّهِ فَأَقْرِئْهُ السَّلَامَ وَ قُلْ لَهُ إِنَّ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ یَقُولُ لَكَ انْظُرْ مَا بَلَغَ بِهِ عَلِیٌّ ع عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ ص فَالْزَمْهُ فَإِنَّ عَلِیّاً ع إِنَّمَا بَلَغَ مَا بَلَغَ بِهِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ ص بِصِدْقِ الْحَدِیثِ وَ أَدَاءِ الْأَمَانَةِ
@@اصول كافى جلد3 صفحه: 163 روایة:5 @*@
ترجمه :
ابى كهس گوید: به امام صادق (ع) عرضكردم: عبدالله بن ابى‏یعفور بشما سلام میرساند فرمود: بر تو و بر او سلام باد، چون نزد عبدالله رفتى سلامش رسان و باو بگو، جعفر بن محمد بتو میگوید در آنچه على نزد رسولخدا (ص) بمقام رسید بنگر و ملازمش باش، همانا على نزد رسولخدا (ص) بسبب راستگوئى و اداء امانت بآن مقام رسید.
عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنْ أَبِی إِسْمَاعِیلَ الْبَصْرِیِّ عَنْ فُضَیْلِ بْنِ یَسَارٍ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع یَا فُضَیْلُ إِنَّ الصَّادِقَ أَوَّلُ مَنْ یُصَدِّقُهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ یَعْلَمُ أَنَّهُ صَادِقٌ وَ تُصَدِّقُهُ نَفْسُهُ تَعْلَمُ أَنَّهُ صَادِقٌ
@@اصول كافى جلد3 صفحه: 163 روایة:6 @*@
ترجمه :
فضیل بن یسار گوید: امام صادق (ع) فرمود: اى فضیل! نخستین كسیكه راستگو را تصدیق میكند خداى عزوجل است كه میداند او راستگو است و خودش هم خود را تصدیق مى‏كند و مى‏داند راستگو است.
ابْنُ أَبِى عُمَیْرٍ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ حَازِمٍ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ إِنَّمَا سُمِّیَ إِسْمَاعِیلُ صَادِقَ الْوَعْدِ لِأَنَّهُ وَعَدَ رَجُلًا فِى مَكَانٍ فَانْتَظَرَهُ فِى ذَلِكَ الْمَكَانِ سَنَةً فَسَمَّاهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ صَادِقَ الْوَعْدِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ الرَّجُلَ أَتَاهُ بَعْدَ ذَلِكَ فَقَالَ لَهُ إِسْمَاعِیلُ مَا زِلْتُ مُنْتَظِراً لَكَ
@@اصول كافى جلد3 صفحه: 164 روایة:7 @*@
ترجمه :
امام صادق (ع) فرمود: همانا اسماعیل صادق الوعد نامیده شد كه با مردى در جائى وعده گذاشت و او یكسال در آنجا انتظار او را میكشد، از اینرو خداى عزوجل او را صادق الوعد نامیده، سپس آن مرد آمد و اسماعیل باو گفت: من همواره در انتظار تو بودم.
شرح - قرآن كریم در سوره مریم از اسماعیل پیغمبر یاد میكند و او را صادق الوعد «درست و عده» معرفى میكند،
مرحوم طبرسى گوید: او اسماعیل بن ابراهیم است و برخى گفته‏اند: اسماعیل پیش از پدر خود مرد و او اسماعیل بن حزقیل است.
أَبُو عَلِیٍّ الْأَشْعَرِیُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ النَّضْرِ الْخَزَّازِ عَنْ جَدِّهِ الرَّبِیعِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ قَالَ لِی أَبُو جَعْفَرٍ ع یَا رَبِیعُ إِنَّ الرَّجُلَ لَیَصْدُقُ حَتَّى یَكْتُبَهُ اللَّهُ صِدِّیقاً
@@اصول كافى جلد3 صفحه: 164 روایة:8 @*@
ترجمه :
ربیع بن سعد گوید : امام باقر علیه السلام به من فرمود : اى ربیع ، همانا مرد راست میگوید، تا اینكه خدا او را صدّیق «بسیار راستگو» مینویسد.
عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْوَشَّاءِ عَنْ عَلِیِّ بْنِ أَبِی حَمْزَةَ عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ إِنَّ الْعَبْدَ لَیَصْدُقُ حَتَّى یُكْتَبَ عِنْدَ اللَّهِ مِنَ الصَّادِقِینَ وَ یَكْذِبُ حَتَّى یُكْتَبَ عِنْدَ اللَّهِ مِنَ الْكَاذِبِینَ فَإِذَا صَدَقَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ صَدَقَ وَ بَرَّ وَ إِذَا كَذَبَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ كَذَبَ وَ فَجَرَ
@@اصول كافى جلد3 صفحه: 164 روایة:9 @*@
ترجمه :
امام صادق (ع) میفرمود: بنده راست میگوید، تا آنجا كه نزد خدا از راستگویان نوشته میشود و دروغ، میگوید تا آنجا كه نزد خدا از دروغگویان نوشته مى‏شود، پس چون (بنده اول) راست گوید، خداى عزوجل فرماید: راست گفت و خوب كرد و چون (بنده دوم) دروغ گوید، خداى عزوجل فرماید دروغ گفت و بدكارى كرد.
عَنْهُ عَنِ ابْنِ مَحْبُوبٍ عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ رَزِینٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِى یَعْفُورٍ عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ كُونُوا دُعَاةً لِلنَّاسِ بِالْخَیْرِ بِغَیْرِ أَلْسِنَتِكُمْ لِیَرَوْا مِنْكُمُ الِاجْتِهَادَ وَ الصِّدْقَ وَ الْوَرَعَ
@@اصول كافى جلد3 صفحه: 164 روایة:10 @*@
ترجمه :
امام صادق (ع) فرمود: مردم را بغیر زبان (بلكه با كردار) خود به خیر و نیكو كارى دعوت كنید، مردم باید كوشش در عبادت و راستگوئى و پرهیزكارى شما را ببینند.
مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ قَالَ قَالَ أَبُو الْوَلِیدِ حَسَنُ بْنُ زِیَادٍ الصَّیْقَلُ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع مَنْ صَدَقَ لِسَانُهُ زَكَى عَمَلُهُ وَ مَنْ حَسُنَتْ نِیَّتُهُ زِیدَ فِى رِزْقِهِ وَ مَنْ حَسُنَ بِرُّهُ بِأَهْلِ بَیْتِهِ مُدَّ لَهُ فِى عُمُرِهِ
@@اصول كافى جلد3 صفحه: 165 روایة:11 @*@
ترجمه :
امام صادق (ع) فرمود: هر كه زبانش راست شد، عملش پاك گشت، پس هر كه حسن نیت داشته باشد روزیش زیاد شود و هر كه با خانواده‏اش خوشرفتارى كند، عمرش دراز شود.
عَنْهُ عَنْ أَبِى طَالِبٍ رَفَعَهُ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع لَا تَنْظُرُوا إِلَى طُولِ رُكُوعِ الرَّجُلِ وَ سُجُودِهِ فَإِنَّ ذَلِكَ شَیْ‏ءٌ اعْتَادَهُ فَلَوْ تَرَكَهُ اسْتَوْحَشَ لِذَلِكَ وَ لَكِنِ انْظُرُوا إِلَى صِدْقِ حَدِیثِهِ وَ أَدَاءِ أَمَانَتِهِ
@@اصول كافى جلد3 صفحه: 165 روایة:12@*@
ترجمه :
امام صادق (ع) فرمود: بطول دادن ركوع و سجود مرد ننگرید، زیرا بآن عادت گرفته و اگر ترك كند، وحشتش گیرد، ولى براستى گفتار و اداء امانتش بنگرید.