تربیت
Tarbiat.Org

اصول کافی جلد 3
ابی‏جعفر محمد بن یعقوب کلینی مشهور به شیخ کلینی

باب: اسلام حفظ جان و اداء امانت كند اما ثواب در برابر ایمان است

بَابُ أَنَّ الْإِسْلَامَ یُحْقَنُ بِهِ الدَّمُ وَ تُؤَدَّى بِهِ الْأَمَانَةُ وَ أَنَّ الثَّوَابَ عَلَى الْإِیمَانِ
عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنِ الْحَكَمِ بْنِ أَیْمَنَ عَنِ الْقَاسِمِ الصَّیْرَفِیِّ شَرِیكِ الْمُفَضَّلِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ الْإِسْلَامُ یُحْقَنُ بِهِ الدَّمُ وَ تُؤَدَّى بِهِ الْأَمَانَةُ وَ تُسْتَحَلُّ بِهِ الْفُرُوجُ وَ الثَّوَابُ عَلَى الْإِیمَانِ
@@اصول كافى جلد3 صفحه: 38 روایة:1 @*@
ترجمه :
امام صادق (ع) میفرمود: بوسیله اسلام خون شخص محفوظ شود و امانت ادا شود و زناشوئى حلال گردد، ولى ثواب در برابر ایمان است.
شرح چنانچه در روایات بعد توضیح داده مى‏شود، اسلام بمعنى اقرار بشهادتین است بوسیله زبان، و ایمان عقیده قبلى و رفتار عملى است طبق موازین و مقررات این دین شریف. پس كافریكه با مسلمین مى‏جنگد، بمحض اینكه شهادتین بزبان جارى كند، از لحاظ ظاهر یك از افراد مسلمین محسوب مى‏شود و مسلمانرا روا نیست بروى او شمشیر بكشد، و چون امانتى نزد مسلمان سپارد، لازم است باو رد كند یا اگر كسى نزد او امانتى سپارد، لازمست بصاحبش رد كند، زیرا راستگویى و رد امانت از مشخصات بارز مسلمان است. و نیز مى‏تواند با زنى مسلمان ازدواج نماید. اما ثواب و پاداشى كه خدا در آخرت میدهد مربوط بایمان و عقیده قلبى و امتثال مقررات شرعى است.
عَلِیٌّ عَنْ أَبِیهِ عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْرٍ عَنِ الْعَلَاءِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَحَدِهِمَا ع قَالَ الْإِیمَانُ إِقْرَارٌ وَ عَمَلٌ وَ الْإِسْلَامُ إِقْرَارٌ بِلَا عَمَلٍ
@@اصول كافى جلد3 صفحه: 40 روایة:2 @*@
ترجمه :
امام باقر یا امام صادق علیهما السلام فرمود: ایمان اقرار است و عمل. و اسلام اقرار بدون عمل است.
توضیح پیداست كه مقصود از اقرار، اعتراف زبانى و تلفظ بشهادتین است و كلمه بلا عمل بنحو لا بشرط است نه بشرط لا، زیرا كسیكه عمل بمقررات اسلام كرد و مؤمن شد، مسلمان هم مى‏باشد.
عَلِیُّ بْنُ إِبْرَاهِیمَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِیسَى عَنْ یُونُسَ عَنْ جَمِیلِ بْنِ دَرَّاجٍ قَالَ سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ قالَتِ الْأَعْرابُ آمَنَّا قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَ لكِنْ قُولُوا أَسْلَمْنا وَ لَمَّا یَدْخُلِ الْإِیمانُ فِى قُلُوبِكُمْ فَقَالَ لِى أَ لَا تَرَى أَنَّ الْإِیمَانَ غَیْرُ الْإِسْلَامِ
@@اصول كافى جلد3 صفحه: 39 روایة:3 @*@
ترجمه :
جمیل بن دراج گوید: از امام صادق (ع) این قول خداى عزّوجلّ را پرسیدم: «اعراب گفتند ما ایمان آوردیم. بگو ایمان نیاوردید، بلكه بگویید اسلام آوردیم، تا هنوز ایمان در دلهایتان نفوذ نكرده است، 14 سوره 49» فرمود: مگر نمى‏بینى كه ایمان غیر از اسلام است.
مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَكَمِ عَنْ سُفْیَانَ بْنِ السِّمْطِ قَالَ سَأَلَ رَجُلٌ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع عَنِ الْإِسْلَامِ وَ الْإِیمَانِ مَا الْفَرْقُ بَیْنَهُمَا فَلَمْ یُجِبْهُ ثُمَّ سَأَلَهُ فَلَمْ یُجِبْهُ ثُمَّ الْتَقَیَا فِى الطَّرِیقِ وَ قَدْ أَزِفَ مِنَ الرَّجُلِ الرَّحِیلُ فَقَالَ لَهُ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع كَأَنَّهُ قَدْ أَزِفَ مِنْكَ رَحِیلٌ فَقَالَ نَعَمْ فَقَالَ فَالْقَنِى فِى الْبَیْتِ فَلَقِیَهُ فَسَأَلَهُ عَنِ الْإِسْلَامِ وَ الْإِیمَانِ مَا الْفَرْقُ بَیْنَهُمَا فَقَالَ الْإِسْلَامُ هُوَ الظَّاهِرُ الَّذِى عَلَیْهِ النَّاسُ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِیكَ لَهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ وَ إِقَامُ الصَّلَاةِ وَ إِیتَاءُ الزَّكَاةِ وَ حِجُّ الْبَیْتِ وَ صِیَامُ شَهْرِ رَمَضَانَ فَهَذَا الْإِسْلَامُ وَ قَالَ الْإِیمَانُ مَعْرِفَةُ هَذَا الْأَمْرِ مَعَ هَذَا فَإِنْ أَقَرَّ بِهَا وَ لَمْ یَعْرِفْ هَذَا الْأَمْرَ كَانَ مُسْلِماً وَ كَانَ ضَالًّا
@@اصول كافى جلد3 صفحه: 39 روایة: 4@*@
ترجمه :
سفیان بن سمط گوید: مردى از امام صادق (ع) پرسید: میان اسلام و ایمان چه فرقست؟ حضرت جوابش را نفرمود، سپس سؤال كرد، باز جوابش نفرمود، آنگاه روز در میان راه بیكدیگر برخوردند و كوچ كردن آنمرد نزدیك شده بود، امام صادق (ع) باو فرمود: گویا كوچ كردنت نزدیك شده است، عرضكرد: آرى فرمود: در خانه مرا دیدار كن. آن مرد بدیدارش رفت و از آنحضرت فرق میان اسلام و ایمان را پرسید.
حضرت فرمود: اسلام همین صورت ظاهرى است كه مردم دارند، یعنى شهادت دادن باینكه شایسته پرستش جز خداى یگانه بى‏شریك نیست و اینكه محمد و بنده رسول اوست و گزاردن نماز و دادن زكوة و حج خانه كعبه و روزه ماه رمضان. اینست اسلام.
اما ایمان معرفت این امر (ولایت) است با این (صورت ظاهریكه بیان شد) پس اگر كسى بآنها اقرار كند و باین امر (ولایت) عارف نباشد، مسلمان است و گمراه.
الْحُسَیْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ وَ عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ جَمِیعاً عَنِ الْوَشَّاءِ عَنْ أَبَانٍ عَنْ أَبِى بَصِیرٍ عَنْ أَبِى جَعْفَرٍ ع قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ قالَتِ الْأَعْرابُ آمَنَّا قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَ لكِنْ قُولُوا أَسْلَمْنا فَمَنْ زَعَمَ أَنَّهُمْ آمَنُوا فَقَدْ كَذَبَ وَ مَنْ زَعَمَ أَنَّهُمْ لَمْ یُسْلِمُوا فَقَدْ كَذَبَ
@@اصول كافى جلد3 صفحه:40 روایة:5 @*@
ترجمه :
ابوبصیر گوید: شنیدم امام باقر (ع) مى‏فرمود: «اعراب گفتند: ایمان آوردیم، بگو ایمان نیاوردید، بلكه بگوئید اسلام آوردیم» پس هر كه معتقد باشد، آنها ایمان آوردند دروغ گفته و هر كس معتقد باشد، آنها اسلام نیاورده‏اند، دروغ گفته است.
شرح بیضاوى گوید: این آیه درباره جمعى از بنى‏اسد نازل شد كه در سال قطحى بمدینه خدمت پیغمبر صلى الله علیه و آله آمدند و اقرار بشهادتین كردند و گفتند: ما بازاد و راحله خود نزد شما آمده‏ایم، نه مانند فلان طایفه كه با اسلحه بجنگ شما میآیند. و مقصودشان از این سخن گرفتن صدقه و منت نهادن بر پیغمبر صلى الله علیه و آله بود.
أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحُسَیْنِ بْنِ سَعِیدٍ عَنْ حَكَمِ بْنِ أَیْمَنَ عَنْ قَاسِمٍ شَرِیكِ الْمُفَضَّلِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع یَقُولُ الْإِسْلَامُ یُحْقَنُ بِهِ الدَّمُ وَ تُؤَدَّى بِهِ الْأَمَانَةُ وَ تُسْتَحَلُّ بِهِ الْفُرُوجُ وَ الثَّوَابُ عَلَى الْإِیمَانِ‏
@@اصول كافى جلد3 صفحه: 40 روایة:6 @*@
ترجمه :
امام صادق علیه السلام مى‏فرمود: بسبب اسلام جان محفوظ ماند، و اداى امانت شود، و زناشویى حلال گردد، ولى ثواب در برابر ایمانست (بحدیث اول این باب رجوع شود).