تربیت
Tarbiat.Org

تفسیر سوره شوری
حاج شیخ محسن قرائتی

سوره 42. شوری آیه 7

آیه
وَکَذَ لِکَ أَوْحَیْنَآ إِلَیْکَ قُرْآناً عَرَبِیّاً لِّتُنذِرَ أُمَّ الْقُرَی‏ وَمَنْ حَوْلَهَا وَ تُنذِرَ یَوْمَ الْجَمْعِ لَارَیْبَ فِیهِ فَرِیقٌ فِی الْجَنَّةِ وَفَرِیقٌ فِی السَّعِیرِ
ترجمه
و بدین سان قرآنی عربی را به تو وحی کردیم تا مردم مکّه و کسانی را که اطراف آن هستند هشدار دهی و از روز جمع (قیامت) که شکی در آن نیست بیم دهی گروهی در بهشت و گروهی در آتش سوزانند.
نکته ها
بر اساس روایات مراد از امّ القری، مکّه است. در برخی روایات می‏خوانیم: اولین نقطه‏ای که سر از آب بیرون آورد مکّه بود، لذا آن را «مادر آبادی‏ها» خوانده‏اند.
یکی از اسامی قیامت «یوم الجمع» است، روزی که همه مردم یک‏جا جمع می‏شوند، روزی که جسم با روح، عمل با انسان، ظالم با مظلوم و کیفر و پاداش با عامل آن جمع می‏شود.
در آیه‏ی قبل خطاب به پیامبر فرمود: تو وکیل مردم نیستی، در این آیه می‏فرماید: وظیفه‏ی تو هشدار و انذار است.
سؤال: با اینکه قرآن کریم بارها تردید و تعجب کفّار را درباره معاد نقل کرده است پس چرا می‏فرماید: شکی در آن نیست. «لا ریب فیه»؟
پاسخ: در قرآن یازده بار جمله «لا ریب فیه» درباره معاد و چهار بار درباره‏ی قرآن و یک بار درباره أجل آمده است، یعنی با دیدن نمونه‏های رستاخیز در طبیعت و پدید آمدن بهار و پاییز و آفرینش خودتان سزاوار نیست در امکان زنده شدن دوباره مردگان شک و تردید کنید. نه آنکه هیچ کس شک نمی‏کند بلکه نباید شک شود.
پیام ها
1- همان گونه که انبیای پیشین به زبان قوم خود سخن می‏گفتند، قرآن نیز به زبان عربی وحی شده است. «و کذلک اوحینا... قرآناً عربیّاً»
2- الفاظ قرآن به همین صورت که هست بر پیامبر نازل شده است. «اوحینا الیک قرآناً عربیّاً»
3- قرآن، به زبان عربی است و ترجمه آن به هر زبانی که باشد حکم قرآن را ندارد. «قرآناً عربیّاً» (چون فهم بشر نمی‏تواند حقایق عبارات و الفاظ قرآن را به صورت کامل درک کند و ترجمه بر اساس فهم شخص مترجم است.)
4- هدف اصلی از دریافت‏های الهی بازدهی آن است. «اوحینا... لتنذر»
5 - کسی که دیگران را هشدار می‏دهد، باید خود آگاهی و بینش لازم را داشته باشد. «اوحینا... لتنذر»
6- در شیوه‏ی تبلیغ ابتدا مخاطبین و نیازهای آنان را بشناسیم. (اولین نیاز جامعه جاهلی، هشدار بود). «لتنذر»
7- در تبلیغ به اولویّت‏های منطقه‏ای، مکانی و استراتژی توجّه شود. (به نقاط مرکزی و محوری اولویّت دهید.) «امّ القُری‏ و من حولها»
8 - تبلیغ باید از خود و اطرافیان خود آغاز شود. «لتنذر امّ القری»
9- دعوت پیامبر اسلام تدریجی و دارای مراحل متعدّد بوده است. «لتنذر امّ القری و من حولها»
10- در میان موارد انذار، مسأله معاد نقش ویژه‏ای دارد. «و تنذر یوم الجمع»
11- فصاحت قرآن در انذار مردم نقش مهمی دارد. «عربیّاً لتنذر» (بنا بر اینکه مراد از کلمه «عربی» فصاحت باشد)
12- قیامت با آنکه روز جمع است، روز فصل و تفکیک نیز هست. «فریق فی الجنه و فریق فی السعیر»