تربیت
Tarbiat.Org

تفسیر سوره صاد
حاج شیخ محسن قرائتی

سوره 38. صاد آیه 65-70

آیه
قُلْ إِنَّمَآ أَنَاْ مُنذِرٌ وَمَا مِنْ إِلَهٍ إِلَّا اللَّهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ
رَبُّ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَیْنَهُمَا الْعَزِیزُ الْغَفَّارُ
قُلْ هُوَ نَبَؤٌاْ عَظِیمٌ
أَنتُمْ عَنْهُ مُعْرِضُونَ
مَا کَانَ لِیَ مِنْ عِلْمٍ بِالْمَلَإِ الْأَعْلَی‏ إِذْ یَخْتَصِمُونَ‏
إِن یُوحَی‏ إِلَیَّ إِلَّا أَنَّمَآ أَنَاْ نَذِیرٌ مُبِینٌ‏
ترجمه
بگو: من فقط بیم دهنده‏ام و هیچ معبودی جز خداوند یکتای قهار و مقتدر نیست.
پروردگار آسمان‏ها وزمین وآنچه میان آن دو است، نفوذناپذیر وبسیار آمرزنده.
بگو: او خبر بزرگی است، که شما از او رویگردانید.
برای من نسبت به عالم بالا هیچ آگاهی نبود، آن گاه که (درباره او با یکدیگر) مجادله می‏کردند.
به من چیزی وحی نمی‏شود مگر از آن رو که من هشدار دهنده‏ای آشکارم.
نکته ها
«قهّار» به معنای قدرت قاهره‏ای است که همه‏ی قدرت‏ها، مقهور و محکوم او هستند.
در روایات می‏خوانیم که: «نبأ عظیم» علیّ بن ابی‏طالب است و خود حضرت فرمود: «انا النبأ العظیم»**کافی، ج 8، ص 30 .*** چنانکه در دعای ندبه نیز خطاب به حضرت مهدی علیه السلام می‏گوییم: «یابن النباء العظیم»
این معنا با ضمیر «هو» که در مورد انسان به کار می‏رود، نه اشیا، سازگارتر است.
مراد از «ملاء اعلی» همان «افق اعلی» است که در سوره‏ی نجم می‏خوانیم: «و هو بالافق الاعلی» و هدف معراج، بالا بردن سطح علمی پیامبر بود. «لنریه من آیاتنا»
بنابراین شاید آیات مذکور این مطلب را دنبال می‏کنند که:
ای پیامبر! به مردم بگو: علیّ بن ابیطالب خبر بزرگی است که برخی از شما مسلمانان از او اعراض می‏کنید (و به سراغ دیگری می‏روید).
من از عالم بالا بی‏خبر بودم آنگاه که مردم بر ولایت او مخاصمه می‏کردند ولی در سفر معراج، امامت علی بن ابیطالب مطرح و تثبیت شد و فکر نکنید امامت او نظر شخصی من است، هر چه هست وحی الهی است.
البتّه این معنا با استمداد از روایات متعدّد و رهنمود تفسیر اطیب‏البیان استفاده شد ولی تفاسیر دیگر این آیه را مقدّمه‏ی آیات بعد در مورد آفرینش آدم دانسته‏اند.
پیام ها
1- وظیفه و جایگاه پیامبر باید به مردم اعلام شود. «قل»
2- جایی که غفلت همه را فراگرفته، باید از زاویه‏ی انذار سخن گفت. «انّما أنا منذر»
3- انسان با خطرها و آسیب‏هایی روبرو است که بواسطه انذار انبیا می‏تواند رهائی یابد. «أنا منذر»
4- نقش هشدار و انذار در تربیت، بیش از نقش بشارت است. «أنا منذر»
5 - انذار، زمانی مؤثّر است که از سرچشمه‏ی قدرت باشد. «أنا منذر - الواحد القهّار»
6- اقتدار، در سایه‏ی وحدت است. «الواحد القهّار» (در قرآن شش مورد کلمه‏ی قهار آمده که در کنار همه‏ی آنها کلمه‏ی واحد است).
7- همه هستی تحت یک مدیریّت و اراده است. «الواحد القهّار ربّ السموات والارض»
8 - خداوند تمام هستی را پرورش می‏دهد و همه را رو به کمال می‏برد. «رب السموات والارض و ما بینهما»
9- مربّی باید هم قدرت داشته باشد و هم رحمت. «ربّ... العزیز الغفّار»
10- اقبال یا اعراض مردم نشانه‏ی حقّانیّت یا بطلان امری نیست. «هو نبؤ عظیم انتم عنه معرضون»
11- در تبلیغ و هدایت مردم از روش‏های روشن و بدون ابهام استفاده کنید. «نذیر مبین»