تربیت
Tarbiat.Org

تفسیر سوره صاد
حاج شیخ محسن قرائتی

سوره 38. صاد آیه 44،43

آیه
وَوَهَبْنَا لَهُ أَهْلَهُ وَمِثْلَهُم مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنَّا وَذِکْرَی‏ لِأُولِی الْأَلْبَابِ‏
وَخُذْ بِیَدِکَ ضِغْثاً فَاضْرِب بِّهِ وَلَا تَحْنَثْ إِنَّا وَجَدْنَاهُ صَابِراً نِّعْمَ الْعَبْدُ إِنَّهُ أَوَّابٌ‏
ترجمه
و ما بر اساس رحمت خویش خانواده‏اش را (که در اثر بیماری سخت و طولانی، از او جدا شده بودند) به او بخشیده و برگرداندیم و همانند آنها را به آنان افزودیم (و بستگانش را توسعه دادیم) تا برای خردمندان پندی باشد.
(و او را از بن بست تعهّدی که کرده بود نجات دادیم. او سوگند یاد کرده بود که به خاطر تخلف همسرش ضربه‏ای شلاق به او بزند لیکن چون همسرش وفادار بود به او گفتیم:) دسته‏ای از شاخه‏های نازک گیاه به دست خود بگیر و با آن بزن تا (بدن همسرت آزرده نشود) و سوگند را مشکن. ما ایّوب را صابر یافتیم، چه بنده‏ی خوبی که بسیار توبه و انابه دارد.
نکته ها
«ضغث» به دسته‏ای از شاخه‏ها و چوب‏های نازک گویند. «حنث» به معنای شکستن عهد و سوگند است.
چنانکه در روایات آمده است: همسر ایّوب، زنی فداکار بود که در تمام دوران بیماری او را رها نکرد و از او پرستاری نمود. روزی شیطان در شکل یک انسان بر او ظاهر شد و گفت: من همسرت را درمان می‏کنم به شرط آنکه بپذیرد من عامل بهبودی‏اش بوده‏ام.
وقتی این پیشنهاد را به ایّوب گفت، او بر آشفت و گفت: تو فریب شیطان را خورده‏ای و چنین امری را پذیرفته‏ای، آنگاه سوگند یاد کرد که همسرش را تنبیه کند.
پیام ها
1- در سختی‏ها، هرگز از رحمت خدا مأیوس نشوید. «وهبناله اهله... رحمة منّا»
2- خاندان گسترده یک نعمت الهی است. «و مثلهم معهم»
3- گشایش‏ها لطف الهی است نه امتیاز و استحقاق ما. «رحمة منّا»
4- تنها خردمندان از فراز و نشیب‏ها، درس عبرت می‏گیرند. «ذکری لاولی الالباب»
5 - راه تخفیف کیفرها را باید از خداوند فراگیریم. «خذ بیدک ضغثاً»
6- حتّی حسن سابقه و فداکاری و از خاندان نبوّت بودن، مانع عمل به قانون نیست. «فاضرب به و لا تحنث»
7- در شرایط سخت، به سراغ حل مسأله بروید ولی قانون شکنی نکنید. «فاضرب به ولا تحنث»
8 - حرمت عهد و سوگند را حفظ کنیم. «لا تحنث»
9- صبر تلخ است ولیکن عاقبت میوه‏ی شیرین دهد. «وهبنا له - وجدناه صابراً»
10- انابه و تضرع به درگاه خداوند سرچشمه‏ی صبر است. «صابراً - انّه اوّاب»