تربیت
Tarbiat.Org

اخلاق در قرآن جلد اول‏
آیت الله محمد تقی مصباح یزدی‏‏

معرفت خدا

قبلاً گفتیم صفات و افعال اختیاری انسان که در حیطه بحثهای اخلاقی و ارزشی قرار می‏گیرند ممکن است با توجه به متعلقشان بر سه دسته تقسیم شوند: نخست آنها که به خدا مربوط می‏شود، دوم آنها که به خود انسان مربوط می‏شود و سوم آنچه که مربوط به مخلوقات خداست.
از گروه اول، نخستین فعل نفسانی که در ارتباط با خدای متعالی در اینجا مطرح می‏شود ایمان است که در گذشته گفته‏ایم: ریشه ارزش سایر افعال و صفات نفسانی است، در حیطه اخلاق و بحثهای اخلاقی قرار می‏گیرد. همچنین، گفتیم: که برای تحقق ایمان در نفس انسان، شناختن متعلق ایمان یک شرط لازم است و از آنجا که علم نیز معمولاً، از راههای اختیاری حاصل می‏شود، می‏تواند در زمره افعال ارزشمند اخلاقی شمرده شود. بنابراین، نتیجه می‏گیریم که تحصیل علم نسبت به متعلق ایمان مثل خدا، ارسال رسل، انزال کتب، بعث و نشور و حساب شرط لازم برای پیدایش ایمان در نفس است چنانکه ایمان هم شرط لازم و ریشه و اساس سایر ارزشهای اخلاقی می‏باشد.
بنابراین، قبل از همه لازم است درباره کسب علم و معرفت نسبت به خدای متعال که محور بقیه است به بحث و بررسی بپردازیم و پاسخگوی سوالاتی باشیم که در این زمینه قابل طرح است نظیر آنکه: منظور از معرفت خدا چیست؟ معرفت خدا چگونه حاصل می‏شود؟ این معرفت از چه ارزشی برخوردار است؟ و در نهایت آفات و موانع آن چه هستند؟ چرا که،این وظیفه اخلاق و عالم اخلاقی است تا درجه اهمیت و ارزش هر چیزی را و از آن جمله این علم را تعیین، راه تحصیل آن را تبیین و طریقه نگهداری آن را با بررسی موانع و آفات در اختیار دیگران قرار دهد.