تربیت
Tarbiat.Org

اخلاق در قرآن جلد دوم - فروع مسائل اخلاقی
آیت الله مکارم شیرازی با همکاری جمعی از فضلاء و دانشمندان‏‏‏‏‏

عفّت در روایات اسلامی‏

در منابع حدیثی، اهمّیّت فوق‏العاده‏ای به عفّت داده شده است که به بعضی از آنها اشاره می‏کنیم:
1- امام امیرالمؤمنین علیه السّلام، عفت را برترین عبادت شمرده شده است: أفضل العبادة ألعفاف(511) تعبیر به عفت در این‏جا، ممکن است به معنی وسیع آن استعمال شده و یا ممکن است در مقابل شکم‏پرستی و شهوت جنسی به کار رفته باشد.
2- امام باقر علیه السّلام می‏فرمایند: ما عبداللّه بشی‏ء أفضل من عفّة بطن و فرج؛ هیچ عبادتی در پیشگاه خداوند، برتر از عفّت در برابر شکم و مسایل جنسی نیست(512)
3- در روایت دیگری از آن حضرت - که تفسیری بر روایت سابق است - آمده است که مردی خدمت امام علیه السّلام عرض کرد: اعمال و طاعات من ضعیف و روزه‏ام کم است؛ ولی امیدوارم که هرگز مال حرامی نخورده‏ام. امام علیه السّلام در پاسخ فرمود: أیّ الاجتهاد أفضل من عفّة بطن و فرج؛ کدام تلاش در راه اطاعت خدا، برتر از عفّت در مقابل شکم و مسایل جنسی است.(513)
4- امام علی بن ابیطالب علیه السّلام در این رابطه می‏فرمایند: اذا أراداللّه بعبد خیراً أعفّ بطنه و فرجه؛ هنگامی که خداوند خیر و خوبی برای بنده‏اش بخواهد؛ به او توفیق می‏دهد که در برابر شکم و شهوت‏پرستی عفّت پیدا کند.(514)
5- در حدیث دیگری که مفضّل از امام صادق علیه السّلام، در توصیف شیعیان واقعی نقل شده، آن حضرت چنین می‏فرمایند: انّما شیعة جعفر من عفّ بطنه و فرجه و اشتدّ جهاده و عمله لخالقه و رجاء ثوابه و خاف عقابه فاذا رأیت اولئک شیعة جعفر؛ پیروان حقیقی جعفربن محمد، کسانی هستند که در برابر شکم‏پرستی و بی‏بندوباری جنسی، عفت و (در راه بندگی خدا) تلاش و کوشش فراوان دارند؛ به ثواب او امیدوارند و از عِقاب او بیمناک. (به همین دلیل، پیوسته، در راه حق حرکت می‏کنند. هر گاه کسی را با این صفات ببینی) آنها پیروان و شیعیان جعفربن محمد علیه السّلام می‏باشند.(515)
6- امیرمؤمنان علی علیه السّلام می‏فرمایند: قدر الرّجل علی قدر همّته، و صدقه علی قدر مروّته، و شجاعته علی قدر أنفته و عفّته علی قدر غیرته؛ ارزش هر کس به اندازه همّت او و صداقت هر کس به اندازه شخصیّت او و شجاعت هر کس به اندازه زُهد و بی‏اعتنایی او به ارزشهای مادی و عفّت هر کس به اندازه غیرت اوست.(516)
بدیهی است، افراد غیرتمند راضی نمی‏شوند که کسی نگاه‏آلود به نوامیس آنها کند؛ به همین دلیل، نسبت به نوامیس دیگران نیز حسّاسند و متعرض آنها نمی‏شوند.
7- این بحث را با حدیثی از پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله و سلّم پایان می‏دهیم، آن حضرت صلّی اللّه علیه و آله و سلّم در این روایت ضمن بیان این که: سه چیز است که بر امّتم از آن سه بیمناکم سوّمین آنها را شهوة البطن و الفرج؛ شکم‏پرستی و شهوت‏پرستی جنسی(517) می‏دانند.